Akü Eksik Şarj Kalıyorsa Ne Yapmalı?

Aracınızı bir gece boyunca şarj cihazına bağlıyorsunuz, sabah ölçüyorsunuz ve gerilim hâlâ olması gerekenin altında. Ya da her sabah motor biraz daha zorlanarak dönüyor, kısa mesafelerde şehir içinde dolaştığınızda ise durum kötüleşiyor. Bu tabloya eksik şarj akü denir ve göründüğü kadar masum bir sorun değildir. Çünkü akü, sürekli yarım dolu çalıştığında yalnızca performans kaybetmez, iç yapısı da kalıcı olarak zarar görür.

Eksik Şarj Ne Anlama Geliyor?

Kurşun-asit akülerde şarj seviyesi, plakalar ile elektrolit arasındaki kimyasal dengeye bağlıdır. Akü boşaldıkça plaka yüzeyinde kurşun sülfat kristalleri oluşur. Normal şartlarda şarj sırasında bu kristaller çözülür ve akü eski haline döner. Ancak akü uzun süre eksik şarjda bırakılırsa kristaller sertleşir, çözülemez hale gelir. Buna sülfatlaşma denir ve akünün kapasitesini kalıcı biçimde düşürür.

Yani eksik şarj, hem bir belirti hem de bir hasar sebebidir. Bu yüzden "biraz daha idare eder" yaklaşımı genellikle en pahalı seçenek olur.

Nasıl Anlarsınız?

Motor kapalıyken ve en az yarım saat dinlendikten sonra terminaller arasında ölçülen değerler yol göstericidir:

Bir de motor çalışırken ölçüm yapın. Rölantide terminallerde 13,8–14,4 V arası bir değer görmelisiniz. Bu, alternatörün akıyı beslediğini gösterir. Değer 13 V civarındaysa veya akü gerilimiyle neredeyse aynıysa şarj sistemi görevini yapmıyor demektir.

Olası Sebeplerin Karşılaştırması

Eksik şarjın tek bir nedeni yok. Aşağıdaki tablo, en sık rastlanan sebepleri belirtileri ve çözüm zorluğuyla birlikte karşılaştırıyor.

Sırayla Ne Yapmalı?

1. Terminallerden başlayın. Bu adım ücretsizdir ve şaşırtıcı sıklıkta sorunu çözer. Oksitlenmiş bir bağlantı, sağlam bir alternatörün üretimini akünün içine ulaştırmaz.
2. İki ölçüm alın. Motor kapalı gerilim ve motor çalışır gerilim. Bu iki sayı, sorunun aküde mi şarj sisteminde mi olduğunu büyük ölçüde belli eder.
3. Aküyü harici cihazla tam doldurun. Otomatik bir şarj cihazıyla düşük akımda, mümkünse gece boyunca şarj edin. Doldurduktan sonra bir gün bekleyip yeniden ölçün.
4. Sonucu yorumlayın. Akü tam şarjı tutuyor ama araçta kullanınca yine düşüyorsa hata şarj sistemindedir. Şarj cihazına bağlı olmasına rağmen 12,4 V'u geçemiyorsa akünün kendisi yorulmuştur.
5. Kaçak akımı unutmayın. Alternatör ve akü sağlıklı görünüyor, ama araç park halinde boşalıyorsa devrede sürekli çeken bir tüketici vardır. Bu tür arızalar genellikle multimetreyle sigorta kutusunda aranır.

Şarj Cihazıyla İlgili Yaygın Bir Yanılgı

Basit, sabit gerilimli şarj cihazları bazı akü tiplerini, özellikle AGM ve jel yapıdaki olanları, tam kapasiteye ulaştırmakta zorlanır. Aküniz eksik şarjda kalıyorsa cihazın akü tipinize uygun olup olmadığını da kontrol edin. Çok yavaş şarj eden düşük amperli bir cihaz, tamamen boşalmış bir aküyü uyandırmakta yetersiz kalabilir.

Eksik şarj eden bir aküyü sürekli takviye kabloyla çalıştırmak,